Jednostki elastyczne: %, em, rem, vw, vh
Jednostki elastyczne: %, em, rem, vw, vh
W responsywnym projektowaniu bardzo ważne jest stosowanie odpowiednich jednostek długości i rozmiaru. Zamiast sztywno określać np. szerokość w pikselach, lepiej używać jednostek, które dopasowują się do kontekstu – np. wielkości przeglądarki, czcionki lub rodzica danego elementu.
W tej lekcji poznasz pięć podstawowych, elastycznych jednostek:
- % – procenty w odniesieniu do rodzica,
- em – zależne od rozmiaru czcionki elementu rodzica,
- rem – zależne od rozmiaru czcionki w
<html>, - vw – procent szerokości okna przeglądarki,
- vh – procent wysokości okna przeglądarki.
1. % – procenty
Procenty odnoszą się zawsze do wymiaru elementu nadrzędnego. Jeśli nadasz np. width: 50% wewnątrz <div>, to element zajmie połowę szerokości swojego rodzica.
.container {
width: 100%;
}
.box {
width: 50%;
background: #aed581;
}
Uwaga: wysokość procentowa działa tylko wtedy, gdy rodzic ma zdefiniowaną wysokość!
2. em – jednostka zależna od czcionki rodzica
em opiera się na aktualnej wielkości fontu. Jeśli font-size w elemencie rodzica to 16px, to 2em to 32px.
Jednostka em „dziedziczy się” – czyli jeśli wewnątrz elementu zastosujesz 1.2em, a rodzic ma już 1.5em, to końcowy rozmiar się zwiększy (będzie przeskalowany).
p {
font-size: 1.5em; /* w zależności od rodzica */
}
3. rem – jednostka zależna od rozmiaru bazowego w <html>
rem działa jak em, ale odnosi się zawsze do wartości zdefiniowanej w elemencie <html>. To sprawia, że rem jest bardziej przewidywalne – nie zależy od kontekstu rodzica.
html {
font-size: 16px;
}
h1 {
font-size: 2rem; /* 32px */
}
rem jest często używane do ustalania bazowego systemu skalowania w całym projekcie (np. wszystkie marginesy, paddings, rozmiary – oparte o 1rem = 16px).
4. vw i vh – viewport width i height
vw i vh to jednostki odnoszące się bezpośrednio do okna przeglądarki:
- 1vw = 1% szerokości okna
- 1vh = 1% wysokości okna
.hero {
width: 100vw;
height: 50vh;
background: #4fc3f7;
}
Efekt działania: sekcja zajmie całą szerokość i połowę wysokości okna, niezależnie od elementów nadrzędnych.
Przykład: różne jednostki w jednym układzie
Stwórzmy blok tekstu z paddingiem w em, fontem w rem i szerokością w %:
html {
font-size: 18px;
}
.text-block {
width: 80%;
padding: 1.5em;
font-size: 1rem;
background: #f0f4c3;
}
Ćwiczenie – porównanie jednostek
W JSFiddle utwórz trzy bloki z różnymi jednostkami:
- pierwszy z paddingiem w
em, - drugi z
rem, - trzeci z szerokością w
vw.
👉 Otwórz JSFiddle i przetestuj
<style>
html {
font-size: 16px;
}
.box1 {
background: #ffe082;
padding: 2em;
}
.box2 {
background: #ffab91;
padding: 2rem;
}
.box3 {
background: #80deea;
width: 50vw;
padding: 1rem;
}
</style>
<div class="box1">Padding: 2em</div>
<div class="box2">Padding: 2rem</div>
<div class="box3">Width: 50vw</div>
Zmniejsz i zwiększ szerokość okna przeglądarki – obserwuj, jak zachowują się różne jednostki. Zwróć uwagę na zależność między em a rodzicem, oraz jak vw zmienia się bez względu na strukturę HTML.
Podsumowanie
- % – działa względem rodzica (np. szerokość).
- em – zależne od rozmiaru czcionki rodzica.
- rem – zależne od czcionki w
<html>– bardziej przewidywalne. - vw / vh – odnoszą się do szerokości/wysokości okna przeglądarki.
W kolejnej lekcji zobaczysz, jak z pomocą Flexboxa i Gridu możesz tworzyć układy, które automatycznie zmieniają się w zależności od szerokości ekranu.
